Nieuwe kerndoelen kunst en cultuur in het onderwijs

De wereld verandert, en dus mocht het kunst- en cultuuronderwijs ook wel eens een frisse lik verf krijgen. De vorige kerndoelen stamden namelijk uit… 2006. De doelen waren niet alleen verouderd, maar gaven leerkrachten ook te weinig handvatten in de praktijk. Tijd voor een update dus. Daarom gaf het ministerie van OC&W de opdracht aan het SLO, Stichting Leerplan Ontwikkeling, om de kerndoelen te herzien. Natuurlijk niet alleen voor kunst en cultuur maar voor alle leergebieden. Een flinke mijlpaal voor het Nederlandse curriculum.

Voor po, onderbouw vo en (v)so

Eind 2025 presenteerde het SLO de geactualiseerde conceptkerndoelen voor het primair onderwijs, onderbouw voortgezet onderwijs en het(v)so. Ze staan nog niet in de wet (vandaar de term concept-doelen), maar we kunnen al wel vooruitkijken en ons voorbereiden. De nieuwe doelen geven leerkrachten meer ruimte en inspiratie om een passend onderwijsprogramma te maken, en zijn concreter geformuleerd. Hierdoor wordt duidelijker wat iedere leerling in het po, onderbouw vo en (v)so moet kennen, kunnen en ervaren, zodat het tijdens de schooltijd een stevig fundament meekrijgt in kunst en cultuuronderwijs.

De kerndoelen kunst en cultuur zijn opgedeeld in drie samenhangende domeinen die elkaar versterken:

Domein 1. Artistiek creatief vermogen ontwikkelen

Leerlingen gaan zelf maken, spelen, improviseren en experimenteren. Creativiteit als een spier: je moet hem gebruiken om hem te ontwikkelen. Dit domein draait om het doen, leerlingen krijgen de ruimte om te ontdekken, proberen, mislukken en opnieuw beginnen.

Domein 2. Maken en betekenis geven

Hier draait het om het creatieve proces: hoe maak je iets? Waarom maak je het zo? En hoe vertel je met kunst eigenlijk een verhaal? In dit domein leren leerlingen dat kunst niet zomaar ontstaat: elke keuze heeft betekenis.

Domein 3. Meemaken en betekenis geven

Leerlingen beleven kunst: kijken, luisteren, voelen, ervaren -tijdens bijv. een voorstelling of museumbezoek- en leren woorden te vinden voor wat dit met hen doet. Vanuit hun eigen culturele achtergrond en die van de ander.

Wat is verder nieuw

• Elke school moet in ieder geval de disciplines beeldende vorming en muziek aanbieden, en tenminste één andere discipline (dans, film of theater). Scholen mogen gerust méér aanbieden.

• Creativiteit staat meer centraal: er is meer aandacht voor zelf creëren, experimenteren én expressie.

• Betekenisvolle reflectie: leerlingen leren woorden geven aan wat ze meemaken, ook vanuit hun eigen culturele achtergrond.

• Samenhang: er komt meer nadruk op de verbinding tussen disciplines en andere vakken, zoals taal, burgerschap en wereldoriëntatie.

• Samenhang tussen scholen en onderwijssoorten: po, vo en (v)so sluiten beter op elkaar aan; het curriculum vormt één doorlopende leerlijn.

Voor vmbo, havo, vwo - Op weg naar nieuwe examenprogramma’s

Veel examenprogramma’s stammen nog uit de vorige eeuw. Daarom is het SLO vanaf september 2024 ook gestart om de examenprogramma’s van Bewegen en Sport, Kunst en Cultuur en Mens en Maatschappij te actualiseren. Dit proces is nog volop bezig, en is nog geen concrete informatie over te geven.

Wanneer

De nieuwe kerndoelen voor het po, onderbouw vo en (v)so worden naar verwachting per 1 augustus 2027 in de wet opgenomen en daarmee officieel ingevoerd, met een overgangsperiode tot augustus 2031. Van 2027 tot 2031 krijgen scholen dus de tijd om ermee te leren werken.

Frisse energie voor kunst en cultuur

De nieuwe conceptkerndoelen kunst en cultuur zijn dus een feit. Ze brengen daarmee veranderingen voor de onderwijspraktijk en vragen op veel scholen om een verdiepende of andere aanpak van cultuureducatie. Een goede voorbereiding helpt scholen om straks soepel over te stappen. Cultuur Oost informeert en ondersteunt cultuurpunten en culturele aanbieders hierbij. Samen zorgen we ervoor dat schoolteams goed geïnformeerd aan de slag gaan met de nieuwe kerndoelen.

Stichting BasisBuren

Stichting BasisBuren, met 9 scholen in de gemeente Buren, ging alvast van start. Bestuurder Krista van Vreeswijk zegt hierover: “De kerndoelen zijn nu vooral geconcretiseerd. Dit is hét moment om te gaan experimenteren. Niet wachten tot 2031, maar nu beginnen. In kleine stappen die passen bij de school.”

Lees verder BasisBuren over kerndoelen: begin nu met experimenteren | PO-Raad         

Meer weten? Meld je aan voor het Routecafé

Wil je als cultuurcoach bijgepraat worden over de nieuwe kerndoelen, of vraag jij je af hoe je scholen zo goed mogelijk kunt gaan ondersteunen? Meld je dan aan voor het Routecafé, een online uurtje Nieuwe kerndoelen op maandag 1 juni, 9.30 – 10.30 uur.

Aanmelden